OOC — co to znaczy i jak pisać postacie zgodnie z kanonem

Czytasz jeszcze raz świeżo skończoną scenę i coś nie gra. To nie brzmi jak oni, ale trudno powiedzieć, gdzie poszło nie tak.

OOC (out of character) oznacza, że postać mówi albo działa niezgodnie z tym, jaka jest w kanonie. Ten poradnik pokazuje cztery miejsca, w których OOC zwykle wychodzi na wierzch, a potem — jak zrobić notatki o postaci i sprawdzać z nimi każdą skończoną scenę.

Przykłady opierają się na tym samym kanonie co poradnik pisania fanfików: powieści internetowej „Podobno jestem czarnym magiem, a umiem tylko kopać w ziemi”, którą napisaliśmy po koreańsku w kursie TypeTak Powieść internetowa w odcinkach — krok po kroku. Clay, chłopak z ludu z niedoborem many, zostaje uznany za czarnego maga, bo stary kamień osądu niewyraźnie wymawia „magię ziemi”. Po koreańsku oba słowa brzmią niemal tak samo — na tym polega cały żart.

W skrócie

1. OOC widać w sposobie mówienia, reakcjach, tempie relacji i kolejności wydarzeń kanonu
2. Każda postać dostaje jedną stronę notatek, a za każdym wierszem stoi scena z kanonu
3. Każdą skończoną scenę sprawdzasz z notatkami za pomocą 10 pytań
4. Jeśli celowo zmieniasz postać, mów o tym od razu i pokaż powód w historii

Gdzie widać OOC

Gdy czytelnik czuje, że postać nie jest sobą, zwykle chodzi o jedno z czterech miejsc.

Sposób mówienia najłatwiej wyłapać. Tempo relacji najłatwiej przeoczyć: zła kwestia rzuca się w oczy przy drugim czytaniu, ale relacji, która ruszyła za szybko, nie widać z wnętrza jednej sceny.

Szablon notatek o postaci

Wystarczy jedna strona na postać i pięć pól. Możesz skopiować ten szablon:

Imię:
Sposób mówienia — formy grzecznościowe, zwracanie się do innych, powiedzonka
Wartości — co jest dla postaci najważniejsze
Pod presją — co robi, gdy jest zła, przestraszona albo zaskoczona
Nigdy — czego w kanonie nigdy by nie zrobiła
Dowód — sceny z kanonu, na których opierasz wszystko powyżej

Przy wypełnianiu obowiązuje jedna zasada: wiersz bez sceny-dowodu nie jest skończony. Wrażenie w rodzaju „miła” łatwo zapisać. Jeśli nie umiesz wskazać sceny, w której to widać, może to być po prostu to, czego od postaci chcesz. Zapisz numer rozdziału albo odcinka.

Przykład: notatki o Clayu

Notatki o Seraphine są w poradniku pisania fanfików. Oto Clay:

Połóż obok siebie notatki dwóch postaci, a zobaczysz też ich relację. Clay wciąż próbuje wyjaśniać. Seraphine wciąż wkłada każde wyjaśnienie w swoją teorię. Żadne z nich nie zmieni zdania w jednej rozmowie, więc od razu wiesz, że ta relacja nie rozwinie się szybko.

10 pytań do skończonej sceny

Gdy szkic jest gotowy, zanim zaczniesz szlifować zdania, otwórz obok niego notatki i przejdź przez te pytania po kolei.

Słowa

1. Czy dialogi zgadzają się z wierszem „Sposób mówienia”?
2. Czy postacie zwracają się do siebie tak, jak mówią notatki?
3. Czy każde słowo to coś, co ta postać naprawdę by powiedziała?

Czyny

4. Gdy coś ją trafia, czy reaguje tak, jak mówi „Pod presją”?
5. Czy robi coś z wiersza „Nigdy”?
6. Czy jej wartości tłumaczą, dlaczego tak postępuje?

Relacje

7. Czy dystans między dwiema postaciami zmienił się za szybko od poprzedniej sceny?
8. Czy przy innych zachowują się inaczej niż sam na sam?

Oś czasu

9. Czy coś przeczy kolejności wydarzeń w kanonie?

Zmiana

10. Jeśli postać zachowuje się niepodobnie do siebie, czy scena pokazuje dlaczego?

Nie każda odpowiedź musi brzmieć „tak”. „Nie”, za którym stoi powód, to nie OOC, tylko rozwój postaci. Poprawiaj tylko te „nie”, za którymi nie stoi żaden powód.

Przykład: sprawdzamy jedną scenę

Załóżmy, że pierwsza rozmowa Claya i Seraphine w cztery oczy wygląda tak:

Clay uśmiechnął się szeroko i rozparł na krześle.

— Dobra, niech będzie, że jestem czarnym magiem. Wszyscy się mnie teraz boją i szczerze? Trochę mi się to podoba.

Seraphine westchnęła.

— Och, Clay, mój drogi. Od początku wiedziałam, że to magia ziemi.

Po przejściu przez pytania wychodzą trzy rzeczy:

• Pytanie 5, „Nigdy”: Clay podsyca plotkę. Jego notatki mówią, że by tego nie zrobił.
• Znowu pytanie 5, tym razem dla Seraphine: według jej notatek nigdy nie uwierzy, że to magia ziemi. W chwili, gdy wierzy, znika żart, na którym stoi cała historia.
• Pytanie 7, tempo: „mój drogi” to o wiele za blisko jak na profesorkę i studenta pierwszego roku, którzy dopiero się poznali.

Po poprawce zgodnej z notatkami:

— Pani profesor, to naprawdę tylko magia ziemi. Kamień źle to wymówił.

— Oczywiście. — Seraphine zanotowała coś w zeszycie. — Zaprzeczanie na tym etapie jest zupełnie normalne.

Clay spojrzał na doniczkę na parapecie, w której hodowana przez niego rzepa właśnie wypuściła nowy liść, i postanowił nic więcej nie mówić.

Oboje zachowują się dokładnie tak, jak mówią notatki. Clay wyjaśnia, Seraphine nie słucha, a scena i tak idzie naprzód: Clay przestaje liczyć na to, że ktoś mu uwierzy — przynajmniej na dziś.

Gdy celowo zmieniasz postać

Czasem chcesz innego charakteru albo innej relacji. To w porządku. Zadbaj tylko o dwie rzeczy:

• Powiedz o tym od razu. Oznacz tekst jako AU albo canon divergence albo napisz o tym w opisie. Czytelnicy, którzy znają założenia, nie wezmą zmiany za OOC.
• Pokaż powód w historii. Jeśli Seraphine w końcu uwierzy Clayowi, pokaż, co zobaczyła i czego jej teoria nie potrafiła wyjaśnić. To pytanie 10.

To, że odczytujesz postać inaczej niż inni fani, też nie jest OOC. Ludzie oglądają tę samą scenę i wynoszą z niej różne interpretacje. Jeśli twoja ma oparcie w scenach, cudza interpretacja nie czyni jej błędną.

Sprawdzanie z notatkami w TypeTak

TypeTak to edytor AI do pisania, w którym piszesz razem z agentem. Pomaga w dwóch częściach tego poradnika: w trzymaniu notatek o postaciach w jednym miejscu i w sprawdzaniu z nimi skończonych scen.

• Notatki mieszkają w Świecie. Sposób mówienia, wartości, wiersz „Nigdy” i sceny-dowody każdej postaci trzymasz w Świecie. Agent czyta go przed odpowiedzią, więc gdy zapytasz „Czy Clay poszedłby tu za plotką?”, odpowie na podstawie twoich notatek.
• Feedback jako druga kontrola. Na pasku narzędzi edytora otwórz menu obok przycisku Korekta i kliknij Feedback. Oprócz mocnych i słabych stron szkicu wskaże miejsca, które przeczą realiom zapisanym w Świecie. Użyj go po tym, jak samodzielnie przejdziesz przez 10 pytań.

• Kontrole, które robisz często, zapisz jako skille. Prośbę powtarzaną za każdym razem, na przykład „Sprawdź tę scenę z notatkami o postaciach w moim Świecie i znajdź kwestie, które łamią »Sposób mówienia« albo »Nigdy«”, zapiszesz jako skill i wywołasz ponownie.

TypeTak pomaga w pisaniu, które robisz samodzielnie. Jak odczytujesz swoje postacie i jak daleko je zmieniasz, decydujesz ty.

FAQ

Co znaczy OOC w fanfikach?

OOC to skrót od angielskiego out of character, czyli „niezgodnie z postacią”. Oznacza, że postać mówi albo działa inaczej, niż wynikałoby z tego, jaka jest w kanonie. W polskim fandomie używa się po prostu skrótu: „ta scena jest OOC”, „ostrzeżenie: OOC”.

Czy to OOC, jeśli moja interpretacja różni się od interpretacji innych fanów?

Nie. Ludzie czytają te same sceny różnie. Jeśli twoja interpretacja ma oparcie w kanonie, a postać zachowuje się z nią spójnie, to nie jest OOC.

Jak pisać postać w sytuacji, której kanon nigdy nie pokazał?

Zacznij od wierszy „Wartości” i „Pod presją”. Znajdź scenę z kanonu, w której postać czuła coś podobnego, i przenieś tę reakcję do nowej sytuacji. Im więcej masz scen-dowodów, tym łatwiej o takie decyzje.

Czy oznaczać OOC na AO3 albo Wattpadzie?

Jeśli postać celowo zachowuje się inaczej niż w kanonie, wielu autorów dodaje taki tag, często z krótką notką, co jest inne. Jeśli chcesz go dodać, bo nie masz pewności, najpierw sprawdź scenę z notatkami. Być może wystarczy pokazać w tekście powód.