Gdy piszesz z AI długą powieść, realia ustalone na początku coraz bardziej się rozmywają. Żeby rozwiązać ten problem, powstaje Świat — słownik realiów w TypeTak — a w tej serii, część po części, opisuję dylematy i decyzje z tej pracy.

Historia płynie

Realia w kompendium świata są osadzone w czasie. Bohater z 1. odcinka i bohater z 50. odcinka mają inny wiek, wiedzą co innego i mają przy sobie innych ludzi, więc jeśli nie zapisuje się, z którego momentu pochodzą dane realia, w kompendium szybko miesza się to, co było wcześniej, z tym, co później.

Do poprzedniej części powstały kształty dla realiów: obiekty, takie jak postacie i miejsca, trafiły do węzłów, tło, takie jak epoka i zasady świata, do dokumentu, a historia, czyli wydarzenia i sceny, na Tablicę. Im dalej jednak realia uzupełniało się za rękopisem, tym wyraźniej było widać problem, którego sam kształt nie rozwiązuje: historia płynie.

W węzłach zrobił się bałagan

Powieść nie zatrzymuje się na jednej scenie. Siedmioletnia postać dorasta, ukryty sekret wychodzi na jaw, sojusz się rozpada. Gdy rękopis porządkuje się rozdział po rozdziale, w węźle odkłada się wszystko, czego w każdym rozdziale dowiadujemy się o postaci.

Samo odkładanie się nie było problemem. Problemem był jego kształt. W polu z charakterem postaci zaczęły się pojawiać sceny w rodzaju: pewnego dnia postać wróciła z lasu i z kimś coś zrobiła. Z takiego węzła nie dało się wyczytać, jaka ta postać jest z natury, jaka jest teraz ani co i kiedy się zmieniło.

W testach, w których rękopis porządkowano rozdział po rozdziale, zdarzało się też, że przy porządkowaniu późniejszego rozdziału zdania zapisane przy wcześniejszym zostawały nadpisane i znikały. Próba dodania nowej informacji kasowała to, co już było.

Jeśli kompendium nie uwzględnia czasu, im dalej płynie historia, tym większy robi się w nim bałagan.

Wartości dostały przedziały

Najpierw krótkie fakty. Wiek, pozycja, przynależność — wartości zapisywane we właściwościach — zmieniają się w trakcie historii. Siedmioletnia postać kilka odcinków później ma siedemnaście lat.

Dlatego wartości się nie nadpisuje, tylko każda dostaje przedział: informację, od którego do którego miejsca historii jest prawdziwa. Początek i koniec przedziału wybiera się spośród kart Tablicy z poprzedniej części, czyli wydarzeń i scen. Pusty koniec oznacza „od początku” albo „do teraz”.

Dzięki temu 7 i 17 lat zostają w jednym polu obok siebie, a przy każdej wartości widać, z którego momentu pochodzi.

Skąd pochodzą realia

Dalej źródło. Jeśli wiadomo, z którego fragmentu rękopisu pochodzą realia zapisane w węźle, można się też domyślić, kiedy powstały. Realia z 3. odcinka i realia z 30. odcinka ważą co innego, nawet gdy są w tym samym polu.

Dlatego przy realiach wpisanych przez Porządkowanie świata zostaje fragment rękopisu, na którym się opierają — jako źródło. W TypeTak realia przychodzą nie tylko z rękopisu, ale też z rozmowy, więc dla realiów ustalonych w rozmowie źródłem jest rozmowa. Kliknięcie źródła przenosi prosto do tego fragmentu.

Charakter się zmienia, a rękopis nie mówi o nim wprost

Na koniec został długi tekst — sekcje. A sekcje miały dwa problemy, których wartości nie mają.

Po pierwsze, zmienia się to, co w sekcjach zapisano. W sekcjach opisuje się charakter postaci, jej psychikę, motywacje. A gdy historia idzie naprzód, zmieniają się i charakter, i motywacje. Strachliwa postać zdobywa się na odwagę, a ta, która marzyła o zemście, zaczyna pragnąć czegoś innego. Przedział da się przypiąć do krótkiej wartości, ale trudno opatrzyć datą charakter opisany tekstem.

Po drugie, rękopis nie mówi wprost, jaki ktoś ma charakter. Rzadko w rękopisie pada zdanie: „Był człowiekiem, który dla rodziny złamie każdą zasadę”. Zamiast tego postać działa. Jest tylko scena, w której łamie rozkaz mistrza i rusza ratować młodsze rodzeństwo.

Przekładanie takiego czynu od razu na cechę charakteru jest ryzykowne. Jeśli po jednym czynie wpisze się „buntowniczy”, w kompendium utrwali się cecha, której autor wcale nie zamierzał. Dlatego przy wyciąganiu realiów z rękopisu lepiej zapisywać wprost, w jakiej sytuacji postać co zrobiła, niż zgadywać jej charakter.

Tylko że gdy takie zapiski się gromadzą, robi się z kolei szum. Jeśli rozdział po rozdziale w sekcji piętrzą się kolejne czyny postaci, sekcja przestaje być opisem charakteru i zamienia się w streszczenie fabuły. Wraca dokładnie ten sam bałagan w węźle, o którym była mowa wyżej.

Trop z Novelcraftera

Z przedziałami i źródłami poszło stosunkowo łatwo. Wystarczyło przypisać wartościom okresy i przy każdym ustaleniu zapisać, skąd pochodzi. Trudne były sekcje. Historia przeciekała do sekcji i zaśmiecała tekst główny, a tego długo nie udawało się opanować.

Trop pojawił się przy przeglądaniu innych produktów. W Novelcrafterze każda postać ma osobne miejsce na przebieg — pole, w którym to, co zmienia się wraz z historią, zapisuje się razem ze sceną, w której zmiana zaszła. To podsunęło decyzję: to, co się zmienia, trzeba oddzielić od tekstu głównego sekcji.

Z jednego czynu: cecha i przebieg

Kryterium podziału wygląda tak. Z tego, co ujawnia jeden czyn, to, co jest prawdziwe w każdym momencie historii, jest cechą, a zmiana, która zaszła w danym momencie, albo coś, co wtedy po raz pierwszy wyszło na jaw, to przebieg.

Scena, w której postać łamie rozkaz mistrza i rusza ratować młodsze rodzeństwo, dzieli się tak:

Tekst główny sekcji (cecha): gdy rodzinie grozi niebezpieczeństwo, stawia ją ponad zasadami.
Przebieg: po raz pierwszy sprzeciwia się rozkazowi mistrza.

W TypeTak sekcje już istnieją, a w sekcji można swobodnie zapisać wszystko. Dlatego zamiast dawać każdej postaci osobne pole na przebieg, jak w Novelcrafterze, przebieg trafił do środka sekcji. Pod głównym akapitem z cechami agent w razie potrzeby tworzy blok przebiegu, a w bloku zmiany przybywają po jednej linijce, w kolejności historii. Do każdej linijki jest przypięty fragment rękopisu albo karta z Tablicy, z której pochodzi zmiana — kliknięcie przenosi do tej sceny.

W ten sposób zmiany charakteru zbierają się w sekcji o charakterze, a zmiany relacji — w sekcji o relacjach. Porządkowanie świata czyta rękopis według tego samego kryterium: cechy zapisuje w tekście głównym, a to, co się zmieniło albo wyszło na jaw, w przebiegu. Nawet gdy rozdziałów przybywa, tekst główny mówi, kim jest postać, a co i kiedy się zmieniło, można przeczytać po kolei w przebiegu.

Następna część jest o ekranach. Graf, węzły w kształcie wiki, Tablica z zagnieżdżonymi kartami — prawie wszystkie ekrany Świata wzorują się na istniejących narzędziach. Opiszę, co i skąd zostało zapożyczone.

TypeTak postanowił nie nadpisywać zmieniających się realiów. Krótkie wartości dostają przedział, każde ustalenie zachowuje źródło, a w długim tekście cechy węzła są oddzielone od zmian w historii (przebieg).

Najczęściej zadawane pytania

Jak zapisywać realia, które zmieniają się w trakcie publikacji w odcinkach?

Nie nadpisywać, tylko zapisywać razem z nimi, od kiedy do kiedy obowiązują. Krótkie wartości, jak wiek czy pozycja, lepiej zostawić obok siebie, każdą dla swojego okresu, a zmiany charakteru czy relacji zbierać osobno od stałych cech, w kolejności historii — wtedy nic się nie miesza.

Co się stanie, jeśli w kompendium nie zapisuje się, z którego momentu historii pochodzą realia?

Zostaje tylko ostatnio wpisana treść albo treści z różnych momentów mieszają się w jednym akapicie. Wtedy z kompendium nie da się wyczytać, jaka postać jest z natury ani jaka jest teraz, a AI bierze realia z przeszłości za aktualne.

Po co zapisywać źródło realiów?

Gdy wiadomo, z którego fragmentu rękopisu pochodzą realia, można ocenić, kiedy powstały i na ile są pewne. A gdy coś wygląda podejrzanie, od razu można wrócić do rękopisu i to sprawdzić.