Gdy piszesz z AI długą powieść, realia ustalone na początku coraz bardziej się rozmywają. Żeby rozwiązać ten problem, powstaje Świat — słownik realiów w TypeTak — a w tej serii, część po części, opisuję dylematy i decyzje z tej pracy.

Szablon kompendium świata — odpowiedź z Namu Wiki

Szablon kompendium świata (zbioru notatek o postaciach, miejscach i fabule utworu) to rama, w której dla każdej pozycji — postaci, miejsca i innych — z góry ustala się, co trzeba wpisać. Gdy pola są ustalone, każdy, kto je wypełnia, uzyskuje ten sam układ, a puste pole od razu pokazuje, czego jeszcze nie ustalono.

W poprzedniej części wybór padł na drogę, w której AI pamięta wcześniejsze treści, czytając osobne pliki z uporządkowanymi realiami. Najpierw jednak trzeba było ustalić, jak te pliki mają wyglądać: tak, żeby człowiek łatwo się w nich odnalazł, a AI potrafiło je samo wypełnić. Ta część opowiada, jak powstał ten kształt — szablon kompendium świata.

Gdy AI pisze po swojemu, każdy dokument wygląda inaczej

Poproś AI: „Opisz tę postać”, a dostaniesz całkiem zgrabny tekst. Kłopot zaczyna się przy drugiej i trzeciej postaci. Opis jednej zaczyna się od charakteru, innej — od przeszłości. Przy jednej podano wiek, przy innej nie. Gdy postaci zbierze się z dziesięć, autor, który chce sprawdzić, ile lat ma dana postać, musi czytać dokument od początku do końca.

AI i tak to przeczyta. Ale kompendium, którego autor nie może przejrzeć i poprawić, nie budzi zaufania. Potrzebny był kształt wygodny dla człowieka, który AI samo wypełni.

Co widać na stronach o utworach w Namu Wiki

Trop znalazł się w nieoczekiwanym miejscu — na stronach o utworach w Namu Wiki, najpopularniejszej koreańskiej wiki pisanej przez użytkowników.

Utwory różne, postacie różne, autorzy stron też za każdym razem inni, a układ stron prawie ten sam. Na stronie postaci na samej górze jest tabelka z krótkimi faktami — imię, wiek, przynależność — a pod nią dłuższy tekst: ogólny opis czy losy postaci w utworze. Strony miejsc i strony wydarzeń też miały, każda w swojej grupie, podobny układ.

O polach decydował rodzaj opisywanej rzeczy. Dlatego nawet na stronie nieznanego utworu od razu wiadomo, gdzie czego szukać. Krótkie fakty widać w tabeli na pierwszy rzut oka, więc łatwo też wyłapać błąd.

Ciekawiło mnie, czy sposób, który działa w wiki pisanej przez ludzi, zadziała też w kompendium pisanym przez AI. Test wyglądał tak: te same realia, dwa wyniki obok siebie. W jednym AI pisało po swojemu, bez pól, w drugim dla każdego rodzaju rzeczy pola były z góry ustalone, a AI tylko je wypełniało. Treść była ta sama, ale wygodniej czytało się wersję z polami.

Tak więc mniej więcej w marcu 2026 roku kierunek był ustalony: dokumenty z realiami w kształcie wiki, wygodne dla człowieka i wypełniane przez AI. A o polach miał decydować rodzaj rzeczy.

Pola wyznacza typ węzła

W Świecie pojedyncza pozycja realiów nazywa się węzłem. Jedna postać, jedno miejsce — każde z nich to węzeł. Węzły dzielą się na typy węzłów, takie jak postać, miejsce czy frakcja, a o polach decyduje typ. Te pola nazywam slotami.

Wszystkie węzły tego samego typu mają te same sloty. Jeśli typ „Postać” ma slot Wiek, to każda postać ma pole na wiek, a w każdym węźle wpisuje się tam własną wartość. Dodanie lub usunięcie slotu obejmuje wszystkie węzły tego typu. Chodzi o to samo, co w Namu Wiki: bez względu na to, kto wypełnia, wychodzi ten sam układ.

Krótkie fakty osobno, długi tekst osobno

Mówię „wiki”, ale to nie są zwykłe dokumenty. Tak jak tabela i tekst główny na stronie postaci w Namu Wiki, sloty są dwóch rodzajów.

Właściwość: pole na krótki fakt, jak wiek czy zawód. Odpowiada tabeli w profilu postaci.
Sekcja: pole na dłuższy, swobodny tekst, jak przeszłość czy charakter. Odpowiada tekstowi głównemu.

Gdy krótkie fakty są wymieszane z długim tekstem, żeby sprawdzić sam wiek, trzeba przeczytać cały akapit. Trzymane osobno widać od razu, jak w tabeli.

Wartości właściwości też mają typy

Krok dalej: wartości wpisywane we właściwości też zostały podzielone na rodzaje. Dziś w Świecie są cztery: Zwykła · Liczba · Wybór · Relacja (węzeł).

Zwykła: wartość zapisana krótkim tekstem. W polu „Wielkość posiadłości” wpisuje się na przykład „piąta co do wielkości posiadłość w królestwie” — krótki fakt, który nie jest ani wyborem z listy, ani liczbą.
Liczba: wartość zapisana liczbą. W polu „Wiek” wpisuje się na przykład 17 albo 30; można dodać jednostkę albo podać zakres czy wartość przybliżoną.
Wybór: wartość wybierana spośród ustalonych opcji. W polu „Zawód” wybiera się na przykład jedną z opcji: uczeń maga, rycerz, kupiec.
Relacja (węzeł): wartość, która wskazuje inny węzeł. Gdy w pole „Mistrz” wstawisz inną postać, pole prowadzi do jej węzła.

Powód podziału jest prosty: porządek. Gdy rodzaj wartości jest ustalony, do tego samego pola trafiają wartości w tej samej formie. Rzadziej zdarza się, że w tym samym polu „Wiek” u jednej postaci jest „17”, a u innej „jakieś siedemnaście lat”.

Najważniejsza okazała się relacja. W 1. części pliki wygrały dlatego, że można iść za tym, co połączone — a właściwość typu relacja jest właśnie takim połączeniem. Sama nazwa właściwości, np. „Mistrz”, mówi, jaka relacja łączy dwa węzły, więc i AI, i człowiek mogą pójść za linkiem do kolejnych realiów.

Forma gotowa, ale wypełnianie kosztowało

Forma była ustalona, ale od razu zbudować się tego nie dało. Tym razem przeszkodą był koszt.

Podczas pisania powieści realia i fabuła często się zmieniają. Przy każdej zmianie AI musi na nowo wypełnić pola, a modele AI, które robiły to porządnie, były wtedy dość drogie. Nie dało się obciążać autora tym kosztem za każdym razem, gdy pisze.

Dlatego przez jakiś czas praca szła w strukturę, która oszczędzała koszty, i rozwój przez to zwolnił.

W końcu problem nie rozwiązał się dzięki mnie, tylko z czasem. Pojawiły się lepsze modele, ceny spadły i za rozsądną cenę dało się uzyskać oczekiwaną jakość. Część struktur zbudowanych dla oszczędności stała się wtedy niepotrzebna i można było je usunąć.

Następna część opowiada o problemie, który pojawił się, gdy AI zaczęło wypełniać ten szablon: o porządkowaniu. W powieści ta sama postać występuje raz pod nazwiskiem, raz pod imieniem, a raz pod zdrobnieniem — opiszę, jak sprawić, żeby realia nie powstawały dwa razy.

TypeTak postanowił przechowywać realia w wiki, w której pola wyznacza typ węzła. Krótkie fakty trafiają do właściwości, długi tekst do sekcji, a wartości właściwości dzielą się na Zwykłą · Liczbę · Wybór · Relację (węzeł).

Najczęściej zadawane pytania

Po co szablon kompendium świata?

Bez ustalonych pól dokument każdej postaci wygląda inaczej i żeby sprawdzić sam wiek, trzeba czytać od początku. Gdy każdy rodzaj pozycji ma te same pola, wszystko wygląda tak samo bez względu na to, kto wypełnia, a puste pole pokazuje realia, których jeszcze nie ustalono.

Jak dobrać pola w kompendium świata?

Lepiej ustalać je dla rodzaju pozycji niż dla każdej pozycji z osobna. Wszystkie postacie mają te same pola, wszystkie miejsca — swoje. Jeśli tak jak na stronach postaci w Namu Wiki krótkie fakty trafią do tabeli, a dłuższe historie do tekstu głównego, wszystko widać na pierwszy rzut oka.

Jak w kompendium świata oddzielić krótkie fakty od dłuższych opisów?

Krótkie fakty, jak wiek czy zawód, wpisuje się w pola jak w tabeli, a dłuższe opisy, jak przeszłość czy charakter, w tekst główny — wtedy całość ogarnia się jednym spojrzeniem. W Świecie w TypeTak pierwsze pola nazywają się właściwościami, a drugie sekcjami.

Co daje podział wartości w kompendium na tekst, liczbę, wybór i powiązanie z inną pozycją?

Do tego samego pola trafiają wartości w tej samej formie, więc wszystko jest uporządkowane. Zwłaszcza wartość, która wskazuje inną pozycję, staje się linkiem — i człowiek, i AI przechodzą po nim do powiązanych realiów.